Zum Hauptinhalt springen

Agiles Arbeiten: Scrum im Überblick

Wie das Rahmenwerk Scrum mit Rollen, Events und Artefakten komplexe Aufgaben iterativ und transparent löst.

Agiles Arbeiten hat sich längst über die Softwareentwicklung hinaus etabliert. Scrum ist dabei das bekannteste Rahmenwerk, um komplexe Aufgaben in kurzen, überschaubaren Zyklen zu bearbeiten und Ergebnisse regelmäßig zu überprüfen. Dieser Überblick fasst die Grundlagen nach dem aktuellen Scrum Guide 2020 von Ken Schwaber und Jeff Sutherland zusammen und ordnet ein, wo Scrum im Qualitäts- und Prozessmanagement seinen Nutzen entfaltet.

Was ist Scrum?

Scrum ist ein leichtgewichtiges Rahmenwerk, kein starrer Methodenkatalog und kein fertiger Prozess. Es hilft Teams, in einer komplexen Umgebung schrittweise Wert zu schaffen. Das Vorgehen ist empirisch: Entscheidungen beruhen auf Beobachtung und Erfahrung. Getragen wird Scrum von drei Säulen – Transparenz, Überprüfung (Inspektion) und Anpassung (Adaption) – sowie fünf Werten: Selbstverpflichtung, Fokus, Offenheit, Respekt und Mut.

Kern von Scrum ist der iterative Ansatz: Statt ein Vorhaben vollständig vorauszuplanen, arbeitet das Team in kurzen Zyklen, liefert regelmäßig ein nutzbares Ergebnis und passt den weiteren Weg auf Basis von Feedback an.

Der Sprint als Herzstück

Alle Arbeit findet in Sprints statt – festen Zeitfenstern von maximal einem Monat, häufig zwei Wochen. Ein Sprint beginnt unmittelbar nach dem Ende des vorherigen, sodass ein kontinuierlicher Rhythmus (Kadenz) entsteht. Ziel jedes Sprints ist ein nutzbares Produktinkrement. Die feste Länge sorgt für Planbarkeit und begrenzt das Risiko, da nie mehr als ein Sprint an Aufwand verloren gehen kann.

Die drei Verantwortlichkeiten

Der Scrum Guide 2020 spricht bewusst von Accountabilities (Verantwortlichkeiten) statt von Rollen. Ein Scrum Team umfasst typischerweise zehn oder weniger Personen und ist selbstorganisiert:

  • Product Owner: verantwortet den Wert des Produkts. Er oder sie ordnet das Product Backlog und sorgt dafür, dass es transparent und verständlich ist. Der Product Owner ist eine Person, kein Gremium.
  • Scrum Master: verantwortet, dass Scrum wie beschrieben verstanden und gelebt wird, und fördert die Wirksamkeit des Teams. Er oder sie unterstützt als dienende Führungskraft, beseitigt Hindernisse und sorgt dafür, dass die Events stattfinden und im Zeitrahmen bleiben.
  • Developer: die Personen, die das Inkrement erstellen. Sie planen den Sprint, sichern Qualität über die Definition of Done und passen ihren Plan täglich an.

Die fünf Events

Die Events geben Scrum seinen Takt und ersetzen unstrukturierte Besprechungen. Der Sprint selbst bildet den Rahmen für vier weitere Events:

  • Sprint Planning: Auftakt des Sprints. Das Team legt das Sprint-Ziel fest und wählt, was umgesetzt wird. Zeitrahmen: maximal acht Stunden für einen Monatssprint.
  • Daily Scrum: tägliche Abstimmung der Developer von 15 Minuten zur Fortschritts- und Planüberprüfung.
  • Sprint Review: gemeinsame Begutachtung des Inkrements mit Stakeholdern und Anpassung des Product Backlogs. Maximal vier Stunden.
  • Sprint Retrospective: Abschluss des Sprints. Das Team reflektiert Zusammenarbeit und Prozesse und plant Verbesserungen. Maximal drei Stunden.

Die drei Artefakte und ihre Commitments

Artefakte machen Arbeit und Wert sichtbar. Seit 2020 ist jedem Artefakt ein Commitment zugeordnet, das Fokus und Transparenz stärkt:

  • Product Backlog – geordnete Liste aller bekannten Anforderungen. Commitment: das Produktziel.
  • Sprint Backlog – die für den Sprint ausgewählte Arbeit samt Plan. Commitment: das Sprint-Ziel.
  • Inkrement – das konkret erzeugte, nutzbare Ergebnis. Commitment: die Definition of Done, also das gemeinsame Qualitätsverständnis für "fertig".

Chancen und Grenzen

Scrum eignet sich besonders für komplexe Vorhaben mit unsicheren oder wechselnden Anforderungen. Es schafft kurze Feedbackschleifen, hohe Transparenz und eine Kultur kontinuierlicher Verbesserung – Prinzipien, die sich mit dem PDCA-Zyklus und dem KVP aus dem Qualitätsmanagement decken. Weniger geeignet ist Scrum für rein wiederholbare Routineaufgaben mit stabilen Vorgaben. Entscheidend ist, dass das Rahmenwerk vollständig gelebt wird: Einzelne Bausteine herauszulösen, untergräbt den Nutzen.

Wie der VQB unterstützt

Der VQB hilft Ihnen, agiles Arbeiten praxisnah und passend zu Ihrer Organisation einzuführen – von der ersten Standortbestimmung bis zur Verankerung im Alltag. Wir zeigen, wie sich Scrum sinnvoll mit Ihrem Managementsystem und Ihrer Reifegrad-Entwicklung verzahnt, und begleiten Teams und Führungskräfte bei den ersten Sprints. So verbinden Sie agile Flexibilität mit der Verlässlichkeit strukturierter Qualitätsarbeit.

Does Oakville need to create a municipal heating plan?
Sed ut perspiciatis, unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium totam rem aperiam eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit sed quia consequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem sequi nesciunt neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet consectetur adipiscing velit sed quia non numquam do eius modi tempora incididunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrumd exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur.
What is the goal of the municipal heat plan?
Quis autem vel eum irure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur. At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti quos dolores et quas molestias excepturi sint obcaecati cupiditate non provident similique sunt in culpa qui officia deserunt mollitia animi id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerudum facilis est ert expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, cumque nihil impedit, quo minus id quod maxime placeat facere possimus omnis voluptas assumenda est omnis dolor repellendaus.
What topics are covered in the municipal heat plan?
Non eram nescius Brute cum quae summis ingeniis exquisitaque doctrina philosophi Graeco sermone tractavissent ea Latinis litteris mandaremus fore ut hic noster labor in varias reprehensiones incurreret. Nam quibusdam et is quidem non admodum indoctis, totum hoc displicet philosophari. Quidam autem non tam id reprehendunt si remissius agatur sed tantum studium tamque multam operam ponendam in eo non arbitrantur. Erunt etiam et quidem eruditi Graecis litteris contemnentes Latinas, qui se dicant in Graecis legendis operam malle consumere. Postremo aliquos futuros suspicor, qui me ad alias litteras vocent, genus hoc scribendi etsi sit elegans personae tamen et dignitatis esse negent.
What are the key dates ahead?
Ut autem a facillimis ordiamur prima veniat in medium Epicuri ratio quae plerisque notissima est. quam a nobis sic intelleges eitam ut ab ipsis qui eam disciplinam probant non soleat accuratius explicari verum enim invenire volumus non tamquam adversarium aliquem convincere. Accurate autem quondam a torquato homine omni doctrina erudito defensa est Epicuri sententia de voluptate, a meque ei responsum cum, in primis gravis et doctus adolescens ei disputationi interesset. Nam cum ad me in Cumanum salutandi causa uterque venisset, pauca primo inter nos de litteris quarum summum erat in utroque studium deinde Torquatus Quoniam nacti te inquit sumus aliquando otiosum certe audiam quid.
What are the upcoming costs?
Sed ut perspiciatis, unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium totam rem aperiam eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit sed quia consequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem sequi nesciunt neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet consectetur adipiscing velit sed quia non numquam do eius modi tempora incididunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrumd exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur.
Who is responsible for planning in the city?
Quis autem vel eum irure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur. At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti quos dolores et quas molestias excepturi sint obcaecati cupiditate non provident similique sunt in culpa qui officia deserunt mollitia animi id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerudum facilis est ert expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, cumque nihil impedit, quo minus id quod maxime placeat facere possimus omnis voluptas assumenda est omnis dolor repellendaus.
I want to replace my heating system in the house. What do I need to consider?
Non eram nescius Brute cum quae summis ingeniis exquisitaque doctrina philosophi Graeco sermone tractavissent ea Latinis litteris mandaremus fore ut hic noster labor in varias reprehensiones incurreret. Nam quibusdam et is quidem non admodum indoctis, totum hoc displicet philosophari. Quidam autem non tam id reprehendunt si remissius agatur sed tantum studium tamque multam operam ponendam in eo non arbitrantur. Erunt etiam et quidem eruditi Graecis litteris contemnentes Latinas, qui se dicant in Graecis legendis operam malle consumere. Postremo aliquos futuros suspicor, qui me ad alias litteras vocent, genus hoc scribendi etsi sit elegans personae tamen et dignitatis esse negent.
Qui autem alia malunt scribi a nobis, aequi esse debent quod et scripta multa sunt sic ut plura nemini e nostris et scribentur fortasse plura, si vita suppetet et tamen qui diligenter haec quae de philosophia litteris manda mus legere assueverit iudicabit nulla ad legendum his esse potiora. Quid est enim in vita tantopere quaerendum quam cum omnia in philosophia, tum id quod his libris quaeritur qui sit finis quid extremum quid ultimum quo sint omnia bene vivendi recteque faciendi consilia referenda quid sequatur natura ut summum ex rebus expetendisnquid fugiat ut extremum malorum.

Competent Authority

E-Learning & Compliance
Feuerbachstr. 11 f
15370 Fredersdorf b. Berlin
  • E-Mail:
    Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein.
  • Phone:
  • Website:

External Links

Downloads